Risiko data menjadi asas keputusan
Larangan Waze ialah arahan kerajaan supaya penjawat awam tidak menggunakan aplikasi navigasi itu, susulan kebimbangan tentang lokasi pemprosesan data dan saluran penyelesaian pertikaian undang-undang. Langkah ini bukan sekadar soal pilihan aplikasi: ia menunjukkan kerajaan menilai juga ke mana maklumat pengguna dihantar dan undang-undang negara mana yang terpakai apabila masalah timbul. Jurucakap Kerajaan Perpaduan, Fahmi Fadzil, berkata keputusan itu berasaskan maklum balas Agensi Keselamatan Siber Negara yang disampaikan kepada Majlis Keselamatan Negara sebelum dibawa ke Mesyuarat Jawatankuasa Keselamatan Siber Negara. Beliau menjelaskan perkara itu dalam sidang media selepas mesyuarat Jemaah Menteri. Susunan proses tersebut penting: larangan itu dikemukakan sebagai langkah keselamatan siber kerajaan, bukan sekadar reaksi terhadap dakwaan dalam talian.
Data di Israel, pertikaian di mahkamah Israel
Kebimbangan utama ialah pengumpulan dan pemprosesan data pengguna Waze dikaitkan dengan Israel. Pada pandangan kerajaan, lokasi pemprosesan data bukan isu teknikal semata-mata kerana ia mempengaruhi perlindungan maklumat serta keupayaan pihak berkuasa bertindak apabila berlaku insiden. Namun, laporan yang tersedia tidak memperincikan jenis data yang diproses atau menunjukkan bahawa setiap maklumat pengguna Malaysia dihantar ke sana. Isu kedua lebih jelas dari sudut bidang kuasa: menurut Fahmi, sebarang pertikaian perundangan perlu diuruskan melalui mahkamah di Israel. Malaysia tidak mengiktiraf Israel dan tidak mempunyai hubungan diplomatik dengannya, katanya. Keadaan itu menimbulkan persoalan praktikal tentang cara mendapatkan penyelesaian atau remedi jika berlaku pertikaian. Bagi kerajaan, gabungan risiko pemprosesan data di luar negara dan saluran undang-undang yang sukar dicapai menjadikan penggunaan aplikasi itu dalam urusan rasmi sukar dipertahankan.
Dakwaan kebocoran belum disahkan
Fahmi turut meminta Waze menjelaskan dakwaan bahawa maklumat pengguna dijual di laman web gelap. Setakat kenyataan yang dilaporkan, beliau tidak dapat mengesahkan sama ada data rakyat Malaysia terlibat dalam ketirisan itu. Perbezaan ini wajar dikekalkan: kebimbangan tentang kemungkinan kebocoran ialah alasan untuk berhati-hati dan menyiasat, bukannya bukti bahawa data pengguna Waze dari Malaysia sudah terdedah. Waze pula dilaporkan menafikan dakwaan bahawa aplikasi itu mengumpul maklumat sensitif atau membolehkan data peribadi pengguna dieksploitasi. Jabatan Perlindungan Data Peribadi di bawah Kementerian Digital akan dirujuk untuk meneliti sama ada siasatan diperlukan, tertakluk kepada proses undang-undang. Langkah seterusnya patut bergantung pada semakan bukti dan penjelasan pihak terlibat, bukan andaian yang belum disahkan.
Larangan penjawat awam bukan sekatan untuk semua
Skop yang dilaporkan setakat ini ialah larangan penggunaan Waze dalam kalangan penjawat awam. Walaupun rakyat Malaysia turut digesa menyahaktifkan aplikasi, kerajaan belum mengesahkan bahawa Waze akan disekat sepenuhnya kepada orang awam. Fahmi berkata tindakan lanjut masih menunggu cabutan minit mesyuarat Jawatankuasa Keselamatan Siber Negara. Perbezaan skop ini penting agar langkah berjaga-jaga tidak disalah anggap sebagai larangan nasional yang sudah berkuat kuasa. Buat masa ini, kerajaan perlu menjelaskan asas teknikal dan undang-undang keputusan, sementara dakwaan kebocoran dinilai oleh pihak berkaitan. Kesimpulannya, alasan pemprosesan data di Israel dan pertikaian bidang kuasa memberi asas kepada kebimbangan kerajaan, tetapi keputusan lebih luas perlu menunggu proses rasmi dan bukti yang dapat disahkan.
