Belanjawan Kesihatan Mental: Isunya Bukan Sekadar Nilai Ringgit
Belanjawan kesihatan mental 2027 merujuk kepada peruntukan kewangan kerajaan yang khusus untuk mencegah, mengesan dan merawat masalah psikologi, termasuk saringan kesihatan muda, intervensi awal, sokongan keluarga serta pembangunan tenaga kerja psikologi agar krisis mental dapat dicegah sebelum mencetuskan kesan terhadap pendidikan, produktiviti dan keselamatan sosial. Fokus sebenar bukan sekadar jumlah wang, tetapi bagaimana wang itu disusun untuk pencegahan krisis psikologi dan perlindungan generasi muda. Belanjawan 2027 yang akan dibentangkan menimbulkan persoalan besar: adakah peruntukan kesihatan mental kita berani berubah daripada menampal krisis kepada mencegahnya? Presiden Majlis Belia Malaysia (MBM), Mohd. Izzat Afifi Abdul Hamid, sudah menegaskan bahawa belanjawan ini perlu memberi tumpuan kepada kesihatan mental generasi muda dan sokongan keluarga muda. Desakan ini selari dengan kebimbangan Persatuan Psikologi Malaysia (PSIMA) yang mahu pencegahan masalah psikologi dijadikan keutamaan utama.
Lonjakan Data NHMS: Amaran Keras Kenapa Saringan Muda Wajib Dibiayai
Data Tinjauan Kesihatan dan Morbiditi Kebangsaan (NHMS) 2023 ialah isyarat jelas bahawa belanjawan kesihatan mental 2027 tidak boleh bersikap sambil lewa. Masalah kesihatan mental dalam kalangan kanak-kanak berumur lima hingga 15 tahun melonjak daripada 7.9 peratus pada 2019 kepada 16.5 peratus pada 2023. Dalam kalangan penduduk berumur 16 tahun ke atas, prevalens simptom kemurungan meningkat daripada 2.3 kepada 4.6 peratus, bersamaan sekitar satu juta orang. Ini bukan angka kecil; ini petunjuk kegagalan pendekatan reaktif. MBM mencadangkan peruntukan kesihatan mental khusus bagi saringan kesihatan muda secara wajib dan berkala sekurang-kurangnya sekali setahun bagi setiap pelajar, menggunakan instrumen yang sesuai. Cadangan ini tepat, tetapi hanya bermakna jika belanjawan benar-benar memperuntukkan dana mencukupi untuk pelaksanaannya, termasuk sistem kerahsiaan, persetujuan ibu bapa, dan laluan rujukan tanpa stigma atau hukuman. Tanpa peruntukan yang jelas, saringan akan jadi retorik kosong, bukan pelindung sebenar kepada murid.
Daripada Rawatan Reaktif Kepada Pencegahan Krisis Psikologi
PSIMA menggesa negara beralih daripada pendekatan reaktif yang hanya bertindak apabila masalah berada pada tahap kritikal kepada pencegahan awal, pengesanan risiko dan intervensi sebelum krisis tercetus. Ini menuntut belanjawan kesihatan mental 2027 disusun semula: kurang bergantung kepada projek besar yang menunggu pesakit datang, lebih menumpu kepada program komuniti yang menghalang mereka sampai ke fasa krisis. Dalam belanjawan 2026, peruntukan khusus kesihatan mental sekitar RM94.6 juta disalurkan antaranya ke Pusat Kecemerlangan Kesihatan Mental Kebangsaan. Soalnya, berapa besar bahagian ini benar-benar pergi kepada pencegahan krisis psikologi di sekolah, universiti, tempat kerja dan komuniti seperti yang dituntut PSIMA? Jika struktur belanjawan kekal berat ke arah rawatan hospital, kita sedang membiayai akibat, bukan punca. Kesihatan psikologi berkait langsung dengan produktiviti, prestasi pendidikan dan kestabilan keluarga; tidak masuk akal jika pencegahan masih dianggap program sampingan.
Keperluan Koordinasi Antara Kementerian dan Sokongan Keluarga Muda
Kesihatan mental generasi muda tidak boleh dipisahkan daripada tekanan ekonomi dan beban pengasuhan yang ditanggung keluarga muda. MBM mengaitkan isu ini dengan cadangan penambahbaikan Subsidi Yuran Pengasuhan yang kini RM180 sebulan di bawah agensi kebajikan. Mereka mencadangkan bantuan sehingga RM400 sebulan bagi setiap anak untuk isi rumah berpendapatan kasar RM3,000 dan ke bawah, dengan kadar berperingkat mengikut kumpulan pendapatan. Ini cadangan berani; jika diterima, ia boleh mengurangkan tekanan kewangan ibu bapa dan memberi ruang kepada keibubapaan yang lebih sihat, selari dengan fokus pendidikan keibubapaan yang ditekankan PSIMA. Di sekolah pula, MBM mencadangkan penambahan kaunselor, pengurangan tugas bukan kaunseling, serta perluasan akses kepada pegawai psikologi melalui kerjasama Kementerian Pendidikan dan Kementerian Kesihatan. PSIMA dari sudut lain meminta dana khusus bagi membangunkan Infrastruktur Psikologi Negara yang menghubungkan sistem penilaian, intervensi, rujukan, susulan dan data psikologi secara tersusun. Kedua-dua cadangan ini berkongsi satu mesej: tanpa koordinasi merentas pendidikan, kesihatan dan kebajikan, belanjawan kesihatan mental akan kekal terpecah dan tidak berkesan.
Adakah Peruntukan Kesihatan Mental Kini Mencukupi?
Melihat kepada lonjakan data NHMS dan desakan kuat belia serta ahli psikologi, sukar untuk berhujah bahawa peruntukan kesihatan mental sedia ada sudah mencukupi. Perkembangan terkini menunjukkan negara tidak boleh terus bergantung kepada pendekatan reaktif, namun struktur belanjawan masih condong kepada model merawat selepas masalah berlaku. Jika Belanjawan 2027 gagal memperuntukkan dana jelas untuk saringan kesihatan muda, pendidikan emosi, sistem aduan buli yang selamat, dan infrastruktur psikologi yang bersepadu, kita sebenarnya memilih untuk menanggung kos sosial yang jauh lebih tinggi pada masa hadapan. Belanjawan ini perlu menjadi titik perubahan “daripada hanya merawat masalah, kepada membina masyarakat yang lebih berdaya tahan sebelum masalah menjadi krisis”. Untuk itu, kerajaan bukan sahaja harus menaikkan jumlah peruntukan kesihatan mental, tetapi memastikan wang mengalir ke program pencegahan krisis psikologi yang nyata, merentas sekolah, universiti, tempat kerja, komuniti dan keluarga. Jika generasi muda sekali lagi diletakkan di baris belakang, Belanjawan 2027 akan tercatat bukan sebagai pelindung, tetapi peluang yang terlepas.
