Pengesanan awal sebelum ketegangan merebak
AI untuk mengesan isu 3R ialah penggunaan sistem kecerdasan buatan bagi memantau, menyaring dan mengenal pasti kandungan berkaitan Raja, Agama dan Kaum yang berisiko mencetuskan ketegangan. Pada 29 Oktober, kerajaan memaklumkan bahawa AI digunakan bersama kerjasama rentas kementerian dan agensi untuk mengesan serta menangani isu yang boleh menjejaskan keharmonian kaum sebelum ia merebak. Pendekatan ini wajar dilihat sebagai amaran awal, bukannya pengganti pertimbangan manusia. Dalam ruang digital, satu hantaran yang mengapi-apikan sentimen boleh tersebar dengan pantas, sedangkan pembetulan biasanya mengambil masa. Keupayaan mengesan pola dan perubahan sentimen lebih awal memberi ruang kepada pihak berkaitan menilai keadaan dan mencegah ketegangan. Namun, tujuan akhirnya mestilah melindungi masyarakat, bukan menyamakan kritikan yang sah dengan hasutan.
Membaca sentimen dan mengesan kandungan palsu
Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (SKMM) menggunakan AI untuk pemantauan sentimen media sosial serta meneliti trend di TikTok, X, Threads dan Instagram, termasuk platform yang popular dalam kalangan golongan muda. Tumpuan ini penting kerana perbualan dalam talian boleh memberi petunjuk awal tentang isu yang sedang membangkitkan kemarahan atau salah faham. Analisis turut merangkumi kandungan manipulasi digital, termasuk video, audio dan imej deepfake yang boleh menyebarkan maklumat palsu atau mencetuskan perselisihan kaum. Pada masa yang sama, alat seperti AIFA membantu orang ramai menyemak kesahihan maklumat, manakala portal Sebenarnya.my menyediakan saluran semakan fakta. Teknologi pengesanan sahaja tidak cukup: pengguna juga perlu menyemak sumber dan konteks sebelum berkongsi kandungan yang sensitif.
Kerjasama antara agensi menjadikan respons lebih bermakna
Usaha ini menghubungkan Kementerian Perpaduan Negara dengan SKMM serta kementerian dan agensi lain. Di peringkat kementerian, Pusat Rujukan Isu Sensitif Masyarakat (PRISMA) disepadukan dengan Rangkaian Aduan Komuniti Awam Nasional (RAKAN), papan pemuka analitik perpaduan dan platform eSepakat. Gabungan ini membantu mengenal pasti kenyataan berbaur perkauman, ucapan kebencian dan isu di kawasan kejiranan, termasuk melalui pemantauan masa nyata. Kerjasama rentas agensi ialah kekuatan utama pendekatan ini: isyarat digital boleh dinilai bersama aduan komuniti, bukan dilihat sebagai angka yang terpisah daripada keadaan sebenar. Setakat April 2026, sebanyak 8,540 kandungan 3R telah diturunkan oleh SKMM dengan kerjasama pengendali media sosial. Angka itu menunjukkan skala tindakan, tetapi keberkesanan jangka panjang juga bergantung pada pencegahan, pendidikan dan penilaian yang adil.
Teknologi perlu mengukuhkan kepercayaan
AI boleh mempercepat pengesanan, tetapi keputusan tentang kandungan sensitif perlu mengambil kira konteks, bahasa dan niat. Tanpa semakan manusia yang teliti, sindiran, petikan berita atau perbincangan akademik berisiko disalah anggap sebagai kandungan berbahaya. Sebab itu, kerjasama antara agensi perlu disertai penerangan yang jelas tentang cara aduan dinilai dan tindakan diambil. Kempen Internet Selamat pula bertujuan meningkatkan kesedaran pelajar, belia dan komuniti tentang penggunaan media sosial secara bertanggungjawab. Gabungan pemantauan, semakan fakta dan pendidikan lebih berpotensi membina daya tahan masyarakat berbanding tindakan menurunkan kandungan semata-mata. Kesimpulannya, AI berguna sebagai alat amaran awal untuk menjaga keharmonian kaum, tetapi kejayaannya bergantung pada ketepatan, ketelusan dan kebijaksanaan manusia yang menggunakannya.
