RM935 Juta: Pelaburan Besar Yang Mesti Mengubah Pengalaman Pelawat
Peruntukan RM935 juta untuk sektor pelancongan dan budaya ialah pelaburan kerajaan yang bertujuan memperkukuh kempen melawat Malaysia, menaik taraf destinasi, mengembangkan infrastruktur wisata dan memastikan manfaat ekonomi mengalir lebih terus kepada pengusaha serta komuniti setempat.
Kerajaan memperuntukkan RM935 juta selaras dengan pelanjutan kempen Tahun Melawat Malaysia 2026 hingga tahun depan, merangkumi promosi, penganjuran acara, penambahbaikan kemudahan serta sokongan kepada seni, budaya dan warisan. Ini isyarat jelas bahawa pelancongan dilihat sebagai pemacu ekonomi, bukan sekadar sektor sampingan. Namun persoalan pokok ialah: adakah wang ini akan mengubah kualiti pengalaman pelawat dan menguatkan ekonomi setempat, atau sekadar menghasilkan lonjakan angka ketibaan yang sementara? Ukuran kejayaan tidak boleh berhenti pada jumlah peruntukan, tetapi pada sejauh mana destinasi pelancongan menjadi lebih berdaya saing dan komuniti di sekelilingnya menikmati pendapatan yang lebih stabil.
Kempen Melawat Bukan Poster Semata-mata: Infrastruktur Mesti Seiring
Pelanjutan kempen melawat Malaysia dengan peruntukan RM935 juta hanya masuk akal jika promosi berjalan seiring pengembangan infrastruktur wisata. Geran galakan untuk mempromosikan destinasi dan menganjurkan acara memang boleh menarik pelbagai segmen pelancong, tetapi destinasi yang dipromosikan perlu bersedia menerima mereka. Mutu kemudahan pelancongan akan ditingkatkan, termasuk prasarana jeti dan tapak warisan berpotensi UNESCO seperti Lembah Danum, Lembah Bujang dan Taman Negara Pahang. Tanpa kebersihan, keselamatan, papan tanda jelas dan kemudahan asas yang baik, tarikan sehebat mana pun akan gagal meninggalkan kesan positif.
Peluasan pembayaran menggunakan kod QR ke 15 lokasi pelancongan, termasuk pulau peranginan, ialah contoh naik taraf kecil tetapi berimpak besar. Langkah ini boleh memudahkan urus niaga di kawasan yang kekurangan mesin pengeluaran wang automatik, sekali gus mengurangkan risiko peniaga kecil kehilangan jualan akibat kekangan pembayaran. Di sinilah peruntukan RM935 juta perlu ditumpukan: menyelesaikan masalah sebenar di lapangan, bukan sekadar menambah papan iklan dan slogan baharu.
Akses, Perbelanjaan dan Ekonomi Setempat: Siapa Sebenarnya Untung?
Geran Sepadan Penerbangan Antarabangsa dan Carter untuk merintis laluan terus baharu dari China, India, Asia Tengah dan Eropah menangani isu asas pelancongan: akses. Peluasan skop geran kepada kapal persiaran, feri dan bas persiaran pula membuka ruang menjangkau pasaran yang selama ini kurang diberi perhatian. Namun membuka laluan bukan matlamat akhir; pelancong yang datang perlu digalakkan tinggal lebih lama dan berbelanja dengan cara yang menguntungkan komuniti setempat.
Kenaikan had pembelian barangan bebas cukai di Langkawi dan Labuan kepada RM10,000, tertakluk kepada penginapan minimum 48 jam, jelas cuba menggalakkan pelawat melanjutkan tempoh tinggal. Pada masa sama, lebih banyak produk buatan Langkawi akan diberi pengecualian duti import bagi menyokong perkembangan usahawan tempatan. Namun peningkatan perbelanjaan pelancong hanya memberi kesan terhad kepada komuniti jika sebahagian besar nilainya tidak kekal dalam ekonomi setempat. Sokongan kepada pengusaha kraf tangan, tenunan dan batik perlu disertai naratif budaya yang kuat supaya produk mereka menjadi sebahagian pengalaman pelancongan, bukan sekadar cenderamata murah.
Acara Besar, Rebat dan Risiko ‘Over-tourism’ Tempatan
Rebat kepada penganjur acara besar antarabangsa di lokasi yang mampu menampung sekurang-kurangnya 10,000 penonton berpotensi merangsang permintaan terhadap hotel, makanan, pengangkutan dan aktiviti bandar. Pelanjutan galakan cukai bagi lawatan insentif, persidangan dan pameran perdagangan antarabangsa sehingga tahun taksiran 2030 pula mengukuhkan segmen acara perniagaan yang biasanya mempunyai corak perbelanjaan lebih tinggi. Namun acara besar bukan tanpa risiko: tanpa perancangan, ia boleh membawa kesesakan, kenaikan harga melampau dan pengalaman yang mengecewakan pelawat serta penduduk.
Kuncinya ialah memastikan kapasiti destinasi sepadan dengan skala acara. Infrastruktur bandar, pengangkutan awam, pengurusan sisa dan keselamatan perlu dirancang bersama, bukan kemudian. Segmen acara perniagaan juga wajar dihubungkan dengan produk tempatan – daripada kraf hingga makanan – supaya manfaat ekonomi tidak terhad kepada pusat konvensyen dan hotel sahaja. Jika tidak, peruntukan RM935 juta berisiko mengukuhkan pemain besar sedia ada, sementara pengusaha kecil dan komuniti luar bandar terus berada di pinggiran.
Pelaksanaan, Ukuran Kejayaan dan Daya Saing Serantau
Semua inisiatif ini – daripada pengembangan infrastruktur wisata hingga insentif penerbangan dan acara – hanya akan menghasilkan destinasi pelancongan daya saing jika pelaksanaannya tersusun. Kesemua langkah memerlukan penyelarasan antara agensi, destinasi dan penggiat industri; tanpa itu, pelaksanaan berisiko bergerak secara berasingan dan mengehadkan keberkesanan keseluruhan pakej. Dalam persaingan serantau yang sengit, kelemahan koordinasi mudah diterjemah kepada pelawat yang tidak kembali.
Penilaian kejayaan juga tidak boleh sekadar menghitung jumlah program atau kadar perbelanjaan peruntukan. Ia perlu berasaskan hasil yang dapat diukur seperti kelangsungan laluan baharu selepas insentif tamat, tempoh penginapan, peningkatan perbelanjaan di luar destinasi utama, pertambahan pelanggan bagi pengusaha kecil serta kepuasan pelawat terhadap kemudahan yang dinaik taraf. Tahun Melawat seharusnya meninggalkan kesan yang melangkaui tempoh kempen: destinasi yang lebih berdaya saing, perusahaan tempatan yang lebih kukuh dan pengalaman yang mendorong pelancong kembali. Jika itu tercapai, barulah peruntukan RM935 juta boleh dikatakan benar-benar menguntungkan rakyat, bukan sekadar angka dalam buku bajet.
