AI kini kemahiran penting untuk negara
Penguasaan kecerdasan buatan (AI) ialah keupayaan memahami dan menggunakan teknologi yang dapat membantu manusia memproses maklumat serta menyelesaikan tugas, dan semakin penting untuk kekal berdaya saing dalam ekonomi dunia. Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, menegaskan bahawa negara boleh tercicir jika lambat menguasai ilmu dan teknologi baharu. Seruan itu disampaikan ketika beliau berucap di program Skim Usahawan Bangkit Negeri Kelantan di Kota Bharu pada Sabtu. Mesej ini wajar dibaca sebagai amaran yang praktikal, bukan sekadar slogan tentang kemajuan. Apabila teknologi berkembang, keupayaan untuk menggunakannya turut mempengaruhi cara perniagaan bekerja dan bersaing. Bagi usahawan Kelantan, AI dan persaingan global bukan isu yang jauh: perubahan teknologi boleh membentuk jangkaan pelanggan dan membuka ruang kepada cara kerja yang lebih cekap. Namun, seruan supaya menguasai AI tidak bermakna setiap perniagaan perlu mengejar teknologi tanpa tujuan. Keutamaan ialah memahami kegunaan yang sesuai dan memastikan kemahiran itu dapat diterapkan dalam urusan harian.
Peluang usahawan bermula dengan penggunaan yang bermakna
Implikasi utama ucapan Anwar ialah penggunaan teknologi dalam kalangan usahawan perlu berkembang daripada minat kepada kemahiran yang membantu perniagaan. AI berpotensi mengubah cara peniaga mengurus maklumat, menyediakan bahan komunikasi atau memahami keperluan pelanggan, tetapi manfaatnya bergantung pada kesesuaian alat dan kebolehan menggunakannya dengan cermat. Ini ialah arah yang patut diberi perhatian oleh usahawan Kelantan: kenal pasti masalah perniagaan dahulu, kemudian tentukan sama ada teknologi baharu dapat membantu menyelesaikannya. Skim Usahawan Bangkit menjadi latar penting bagi seruan tersebut kerana mesej penguasaan teknologi disampaikan kepada komuniti usahawan. Namun, ucapan itu tidak memperincikan latihan, sokongan khusus atau sasaran penggunaan AI untuk peserta skim. Oleh itu, tuntutan yang wajar bukan menganggap semua usahawan sudah bersedia, tetapi memastikan seruan itu diterjemahkan kepada peluang belajar dan mencuba. Tanpa penerapan praktikal, kesedaran tentang AI mudah berhenti sebagai pengetahuan umum, sedangkan daya saing memerlukan kemahiran yang benar-benar digunakan.
Pendidikan perlu menyediakan asas, bukan mengejar gajet
Anwar turut menyatakan bahawa pendedahan kepada teknologi baharu, termasuk AI, perlu diberi perhatian dalam sistem pendidikan. Pendedahan awal pada peringkat rendah juga mula dibawa ke dalam sistem pendidikan negara. Ini penting kerana pengguna masa depan—termasuk anak kepada peniaga kecil—memerlukan asas untuk memahami teknologi, bukan sekadar peluang menggunakannya tanpa panduan. Kemahiran awal boleh membantu mereka menilai hasil AI, mengemukakan soalan yang tepat dan mengenali batas alat tersebut. Namun, pendidikan teknologi tidak sepatutnya diukur melalui jumlah peranti atau pengenalan istilah baharu semata-mata. Nilainya terletak pada kebolehan pelajar menghubungkan ilmu dengan masalah sebenar serta menggunakan teknologi secara bertanggungjawab. Bagi usahawan, asas yang sama boleh menyokong pembelajaran berterusan apabila alat dan kaedah perniagaan berubah. Penguasaan AI akan lebih bermakna jika pendidikan menyediakan kefahaman yang boleh dibawa daripada bilik darjah ke tempat kerja, dan seterusnya ke dalam perniagaan komuniti.
Kemajuan mesti seiring nilai dan jati diri
Seruan menguasai AI tidak bermaksud nilai masyarakat boleh diketepikan. Anwar mengingatkan bahawa kemajuan teknologi perlu berjalan bersama jati diri, budaya dan pegangan hidup; beliau juga menegaskan pendidikan perlu membentuk insan beradab, bukan sekadar pintar. Keseimbangan ini penting dalam perniagaan: penggunaan AI mungkin mempercepat kerja, tetapi keputusan tentang cara menggunakannya tetap memerlukan pertimbangan manusia, amanah dan rasa hormat terhadap pelanggan serta pekerja. Kesimpulannya, penguasaan AI ialah keperluan daya saing, tetapi seruan itu hanya membawa hasil apabila diterjemahkan kepada kemahiran yang berguna untuk usahawan. Pendidikan boleh membina asas, sementara peniaga perlu menilai teknologi berdasarkan keperluan sebenar perniagaan dan menggunakannya dengan bertanggungjawab. Dengan pendekatan itu, teknologi baharu tidak menjadi perlumbaan mengikut trend, sebaliknya alat untuk memperkukuh daya tahan dan peluang bersaing. Mesej Anwar di Kelantan jelas: jangan lambat menguasai perubahan, tetapi jangan pula kehilangan nilai ketika mengejarnya.
