Ingat nampak ibu kucing dengan tiga anak, terus angkat semua balik? Sekali, ibu mungkin cuma keluar mencari makanan. Hati saya memang lembik tengok anak bulus kecil, tapi apartmen sewa saya di KL sudah ada dua majikan. Bawa masuk tanpa semak keadaan boleh buat keadaan lebih rumit.
Kalau saya nampak keluarga kucing yang mungkin dibuang, saya bezakan dulu apa yang nampak dengan apa yang baru saya syak. Empat ekor berkumpul belum membuktikan siapa meninggalkan mereka. Ini langkah yang saya akan buat sebelum jadi bibik tambahan.
Periksa keselamatan dulu, jangan terus cop mereka dibuang
Jika tempat itu selamat daripada trafik, anjing dan bahaya serta-merta lain, saya akan berundur dan memerhati dari jauh selama 1–2 jam. Ibu mungkin sedang mencari makanan atau memindahkan anak. Anak kucing juga lebih berpeluang jika terus bersama ibunya. Ada panduan SPCA Selangor untuk haiwan yang ditemui dalam kesusahan yang mengingatkan saya supaya tidak tergesa-gesa mengasingkan anak daripada ibu.
Kalau anak berada di tengah jalan, ada kecederaan yang jelas atau cuaca menjadikan tempat itu tidak selamat, saya takkan tunggu cukup dua jam semata-mata ikut jam randik. Saya akan minta bantuan klinik veterinar atau penyelamat setempat dan utamakan keselamatan.
Sementara itu, saya catat masa, lokasi tepat, bilangan kucing dan keadaan yang saya nampak. Kalau boleh, saya tanya pengawal, jiran atau orang yang biasa memberi makan di kawasan itu sama ada mereka kenal keluarga tersebut. Gambar dari jarak selamat boleh membantu, tetapi alamat rumah atau tuduhan terhadap seseorang tak perlu diletakkan terbuka di ruangan komen. Maklumat terperinci lebih baik dihantar terus kepada pihak yang boleh menyemak.
Kalau perlu bawa masuk, dua majikan saya pun perlu dilindungi
Jika memang perlu dialihkan kerana bahaya, saya akan cuba kekalkan ibu dan anak-anak bersama. Panduan SPCA menyarankan anak kucing kekal bersama ibu dan sekumpulan anaknya sehingga sekurang-kurangnya berumur 8 minggu. Jika dibawa masuk, mereka perlu diasingkan daripada haiwan peliharaan sedia ada sehingga diperiksa doktor haiwan.
Di rumah saya, itu bermakna ruang tertutup yang berasingan, bukan terus diperkenalkan kepada dua majikan atau berkongsi mangkuk dan kotak pasir. Kalau saya tak ada ruang yang sesuai, saya akan cakap terus kepada penyelamat dan tanya pilihan yang selamat; saya tak perlu berpura-pura apartmen kecil ini pusat perlindungan.
Penjagaan sementara pun bukan semestinya satu malam. SPCA menyatakan tempoh jagaan sementara mereka biasanya 2 minggu hingga 2 bulan, bergantung pada keadaan haiwan. Anak kucing bawah 2 bulan memerlukan perhatian rapi dan jadual makan tetap. Sebelum bersetuju, saya akan kira masa selepas kerja, ruang, kos doktor haiwan dan persetujuan tuan rumah. Kalau semuanya tak cukup, saya masih boleh membantu dengan cara lain.
Maklumat SPCA tentang penjagaan sementara membantu saya nampak komitmennya dengan lebih realistik—bukan janji spontan sebab hati tengah cair.
Tak mampu ambil semua? Bantuan lain tetap bermakna
Untuk laporan di sekitar Lembah Klang, pemeriksa SPCA Selangor menerima aduan termasuk haiwan yang ditinggalkan dan kes penyelamatan kecemasan. Saya boleh hubungi 03-4256 5312 pada Selasa hingga Ahad, 10 pagi hingga 4 petang; mereka tutup pada Isnin. Maklumat lanjut ada di halaman pemeriksaan kebajikan haiwan SPCA Selangor.
Aduan kebajikan haiwan rasmi juga boleh dibuat melalui portal MyAnimalWelfare. Portal itu meliputi Semenanjung Malaysia dan Labuan, dan pengguna perlu log masuk atau mendaftar akaun. Untuk Sabah dan Sarawak, aduan perlu disalurkan kepada DVS negeri berkenaan.
Akta Kebajikan Haiwan 2015 menyatakan perbuatan meninggalkan haiwan dalam keadaan yang berkemungkinan menyebabkan kesakitan atau penderitaan boleh menjadi kesalahan di bawah Seksyen 29(1). Jika disabitkan, hukumannya ialah denda RM20,000 hingga RM100,000, penjara sehingga tiga tahun, atau kedua-duanya. Itu sebabnya saya tak mahu menuduh sesiapa berdasarkan sangkaan sahaja; kumpulkan maklumat dan biar pihak berkuasa menyiasat. Teks undang-undang ada dalam Akta Kebajikan Haiwan 2015 [Akta 772].
Kalau saya belum mampu bawa empat ekor pulang, saya masih boleh telefon, beri lokasi yang tepat secara tertutup, bantu pengangkutan atau sumbang barang yang memang diminta. Mula-mula rasa bersalah, kemudian saya ingat: bantuan yang mampu diteruskan lebih baik daripada membawa semua balik tanpa rancangan. Dua majikan di rumah pun tetap perlu dijaga, lah.
