Audit ialah kawalan terhadap rantaian bekalan
Audit pemborong LPG ialah pemeriksaan terhadap pemegang lesen bagi menilai pematuhan dan membantu mengesan kemungkinan penyelewengan bekalan gas petroleum cecair. Di Selangor, KPDN telah menyelesaikan audit terhadap 30 daripada 42 pemborong LPG berlesen tahun ini. Angka itu kemajuan penting, tetapi bukan alasan untuk menganggap masalah sudah selesai: kementerian menyatakan naziran dan audit akan diteruskan sehingga semua pemegang lesen diperiksa. Pendekatan ini wajar kerana bekalan bersubsidi boleh diseleweng melalui rangkaian yang bermula pada pembekal sah sebelum berakhir di tempat yang tidak sepatutnya. Memeriksa pemborong berlesen memberi penguat kuasa peluang menyemak saluran bekalan, bukan sekadar bertindak selepas tong gas ditemui di lokasi operasi haram. Nilai audit terletak pada keupayaannya menghubungkan rekod bekalan dengan tindakan di lapangan.
Kes decanting menunjukkan mengapa naziran diperlukan
Keperluan itu menjadi lebih nyata selepas Op Tiris 4.0 membongkar sebuah stor di kawasan ladang kelapa sawit yang disyaki menjalankan pemindahan gas secara haram. Gas daripada tong LPG bersubsidi 14 kilogram dipindahkan ke tong 50 kilogram untuk kegunaan komersial. Operasi tersebut menyita 207 tong pelbagai jenama serta sebuah lori bonded, dengan nilai keseluruhan rampasan RM120,000; tiga lelaki, termasuk dua warga asing yang disyaki pekerja, turut diberkas. Kes ini bukan bukti bahawa semua pemborong berlesen terlibat, tetapi ia menunjukkan bekalan bersubsidi boleh disalahgunakan selepas memasuki saluran pengedaran. Sebab itu naziran pemborong LPG perlu disusuli semakan yang teliti terhadap pergerakan bekalan. Jika terdapat jurang antara rekod dan penggunaan, penguatkuasaan KPDN mempunyai asas lebih kukuh untuk menelusuri punca.
Pemantauan mesti menutup ruang, bukan sekadar mengira audit
Pengarah KPDN Selangor, Muhamad Hanif Asa’ari, berkata tindakan naziran dan audit dipergiat untuk menangani penyelewengan, dan semua pemegang lesen akan diperiksa. Namun, jumlah audit sahaja bukan ukuran kejayaan yang mencukupi. Hasil pemeriksaan perlu membantu mengesan corak bekalan mencurigakan dan membolehkan tindakan lapangan menyusul apabila petunjuk ditemukan. KPDN sebelum ini menyatakan terdapat baki 48 pemborong dalam tindakan audit dan naziran, angka yang tidak selari dengan jumlah 42 pemborong berlesen yang dilaporkan kemudian. Oleh itu, bilangan semasa yang lebih jelas ialah 30 daripada 42, sementara kementerian menyatakan proses akan diteruskan sehingga selesai. Ketelusan tentang kemajuan dan skop pemeriksaan penting supaya orang ramai dapat menilai sama ada pemantauan bergerak seiring dengan risiko penyelewengan.
Penguatkuasaan perlu menyusul hingga sumber bekalan
Rekod penguatkuasaan menunjukkan isu ini bukan terpencil: bagi tahun 2026, KPDN Selangor mencatatkan 143 kes barang kawalan dengan nilai rampasan RM4.1 juta. Dua kes melibatkan decanting LPG, dengan nilai rampasan RM93,000. Angka ini menguatkan alasan untuk memperluas pengawasan kepada pemborong, tetapi tidak dengan sendirinya membuktikan punca setiap kes. Pemeriksaan terhadap LPG berlesen Selangor perlu berfungsi sebagai jambatan antara kawalan lesen dengan tindakan terhadap penyimpangan di lapangan. Tanpa susulan pada aliran bekalan, operasi berisiko menangkap kegiatan di hujung rangkaian tanpa menutup laluan yang membekalkannya. Maka, langkah KPDN patut dinilai bukan semata-mata melalui bilangan audit, tetapi juga melalui ketekalan pemeriksaan dan keupayaan menghubungkan penemuan dengan tindakan penguatkuasaan. Menyiapkan audit semua pemegang lesen ialah permulaan yang perlu, bukan penamat.
