Isu sebenar di sebalik angka PdPR yang merisaukan
PdPR partisipasi murid merujuk kepada kadar murid yang benar-benar mengikuti pengajaran dan pembelajaran jarak jauh dari rumah, termasuk kehadiran dalam kelas atas talian, tugasan yang dihantar, serta interaksi dengan guru melalui peranti pembelajaran dan sokongan ibu bapa di rumah, apabila sekolah ditutup akibat faktor luar seperti jerebu atau wabak. Kurang daripada 30% murid sekolah rendah di Johor mengikuti PdPR semasa penutupan sekolah akibat jerebu, berbanding kira-kira 70% pelajar sekolah menengah. Angka ini bukan sekadar statistik; ia isyarat jelas bahawa sistem pembelajaran jarak jauh kita masih rapuh apabila bergantung kepada rumah sebagai ruang utama belajar. Jika keadaan ini dibiarkan, murid sekolah rendah akan terus ketinggalan setiap kali berlaku gangguan persekolahan, sama ada jerebu, banjir atau krisis kesihatan.
Mengapa murid sekolah rendah paling tercicir dalam PdPR
Perbezaan besar antara murid sekolah rendah dan menengah dalam PdPR bukan kebetulan, tetapi hasil gabungan beberapa kekangan yang saling menguatkan. Pengerusi Persatuan Penglibatan Ibu Bapa dan Komuniti Swasta Johor, Yahya Jaafar, menjelaskan bahawa kadar penyertaan rendah itu berpunca daripada kekangan ibu bapa bekerja, kekurangan peranti dan ketiadaan bimbingan di rumah. Murid sekolah rendah memerlukan pemantauan rapat dan struktur yang jelas; tanpa orang dewasa di rumah, arahan guru di skrin mudah hilang fokus. Akses peranti pembelajaran pula sering terhad kepada satu telefon pintar dikongsi seisi keluarga, yang tidak praktikal untuk sesi PdPR berjadual. Dalam keadaan ini, pembelajaran jarak jauh menjadi pilihan yang hanya boleh dicapai oleh keluarga yang mempunyai masa, peranti dan ruang belajar yang tersusun.
Kesan jangka panjang: daripada jerebu kepada jurang pencapaian
Tempoh penutupan sekolah yang panjang akibat jerebu menimbulkan kebimbangan kerana boleh menjejaskan kelancaran pembelajaran murid. Apabila kurang daripada 30% murid sekolah rendah mengikuti PdPR, kita sebenarnya sedang menerima hakikat bahawa majoriti murid tidak belajar secara sistematik sepanjang tempoh penutupan itu. Situasi ini lebih kritikal bagi calon peperiksaan utama seperti Sijil Pelajaran Malaysia, yang memerlukan persediaan konsisten. Namun, murid rendah yang tercicir hari ini akan menjadi pelajar menengah yang lemah asas beberapa tahun lagi. Kita tidak boleh terus menganggap PdPR sebagai pelan kecemasan yang "buat setakat mampu"; setiap gangguan persekolahan tanpa sokongan PdPR yang kukuh menambah jurang pencapaian antara murid yang disokong keluarga dan murid yang bergantung sepenuhnya kepada sekolah.
Perlukah sekolah fizikal dikekalkan ketika jerebu?
Apabila PdPR partisipasi murid terlalu rendah, timbul cadangan supaya persekolahan fizikal diteruskan dengan langkah keselamatan tambahan. Kerajaan disaran mempertimbangkan persekolahan terus diadakan secara fizikal dengan memakai pelitup muka dalam kelas. Yahya turut mencadangkan pergerakan murid dihadkan, khususnya di kawasan terbuka, bagi mengurangkan pendedahan kepada udara tercemar. Bagi sekolah berasrama, pengajaran dan pembelajaran boleh dilaksana dalam asrama dengan guru turun membimbing murid, sekali gus mengawal pergerakan mereka. Cadangan ini praktikal dari sudut memastikan kesinambungan pembelajaran, tetapi ia juga mengingatkan kita bahawa PdPR masih belum cukup kuat untuk menggantikan sekolah fizikal dalam situasi kecemasan. Selagi rumah tidak menjadi persekitaran belajar yang boleh dipercayai, sekolah akan kekal sebagai pilihan utama walaupun berdepan risiko jerebu.
Membina ekosistem PdPR: keluarga, sekolah dan penyedia teknologi
Jika kita serius mahu menjadikan pembelajaran jarak jauh sebagai pelan kontingensi yang berkesan, strategi intervensi mesti melibatkan keluarga, sekolah dan penyedia teknologi secara serentak. Yahya menyarankan agar kerajaan dan majikan memberi kelonggaran cuti kepada ibu bapa, termasuk menggunakan cuti tahunan atau cuti bencana, bagi membolehkan mereka membimbing anak mengikuti PdPR di rumah. Ini pengiktirafan jelas bahawa sokongan ibu bapa di rumah bukan faktor sampingan, tetapi komponen utama kejayaan PdPR. Pada masa sama, sekolah perlu menyusun PdPR dengan lebih mesra peranti ringkas, bukannya bergantung kepada platform berat yang memerlukan komputer riba. Penyedia teknologi pula wajar menumpukan kepada akses peranti pembelajaran yang mampu dimiliki dan mudah diguna oleh murid rendah. Tanpa ekosistem yang diselaraskan, setiap krisis baharu akan mengulang pola yang sama: murid rendah tercicir, guru tertekan, ibu bapa serba salah.
