Kedudukan naik, keyakinan turun
Keterangkuman kewangan ialah keadaan apabila individu dan perniagaan dapat mengakses serta menggunakan perkhidmatan seperti pembayaran, simpanan, kredit dan insurans dengan sokongan sistem kewangan, kerajaan serta majikan. Ukuran ini penting, tetapi kedudukan yang meningkat tidak semestinya bermakna pengguna berasa lebih terjamin.
Pada 2026, Malaysia melonjak enam anak tangga ke tempat ke-15 dalam Indeks Keterangkuman Kewangan Global, peningkatan terbesar antara 42 pasaran yang dikaji. Skor keseluruhan naik lima mata kepada 58.2, mengatasi purata global 52.0 dan purata Asia Tenggara 48.0. Namun, tinjauan Principal Financial Group (PFG) mendapati 66.6% responden merasakan akses dan sokongan kewangan mereka mencukupi, merosot daripada sekitar 70% pada 2025 dan 76% pada 2022. Jurang ini patut menjadi amaran: pencapaian dalam indeks kewangan tidak boleh disamakan dengan keyakinan pengguna terhadap kemampuan mereka mendapatkan bantuan yang diperlukan.
Infrastruktur bertambah baik, tetapi capaian belum sekata
Lonjakan kedudukan banyak dipacu oleh kemajuan pada sistem kewangan, bukan semata-mata perubahan yang dirasai setiap orang. Skor sokongan sistem meningkat 8.1 mata kepada 59.5, sementara pertambahan transaksi masa nyata membawa Malaysia naik tujuh anak tangga ke kedudukan kesembilan bagi ukuran itu. Pendigitalan juga memudahkan lebih ramai individu menggunakan perkhidmatan kewangan dan mengakses maklumat serta produk.
Namun, akses kewangan masih mempunyai titik lemah yang nyata: Malaysia berada di kedudukan ke-33 bagi akses kepada modal dan ke-26 bagi akses kepada akaun bank. Angka ini mengingatkan bahawa pembayaran digital yang pantas tidak dengan sendirinya menjamin pinjaman, akaun atau sokongan yang sesuai tersedia kepada semua. Sistem boleh kelihatan lebih cekap pada peringkat agregat, sedangkan individu dan perniagaan masih berdepan halangan ketika cuba mendapatkan kemudahan tertentu.
Tekanan hidup menguji pengalaman sebenar
PFG menyatakan kemerosotan persepsi pengguna mungkin mencerminkan jangkaan yang semakin tinggi dan tekanan kos sara hidup yang tidak seiring dengan kemajuan sistem sokongan kewangan. Penjelasan ini munasabah: aplikasi yang lebih mudah digunakan ialah kemajuan, tetapi ia tidak semestinya mengurangkan rasa tertekan apabila pengguna memerlukan kredit, perlindungan atau panduan kewangan.
Terdapat juga petunjuk positif. Malaysia berada di tempat kelima dunia bagi sokongan majikan, dengan skor 72.6, dan menduduki tempat pertama bagi penunjuk skim insurans pekerja. Sementara itu, 70.2% responden berpandangan kerajaan menyokong usaha memperluas akses kepada perkhidmatan kewangan. Tetapi pencapaian ini tidak memadamkan kemerosotan keyakinan. Ukuran kejayaan perlu merangkumi sama ada bantuan mudah dicapai, difahami dan berguna ketika pengguna menghadapinya—bukan sekadar sama ada saluran digital tersedia.
Kemajuan perlu diterjemahkan kepada rasa selamat
Pelaburan dalam infrastruktur digital dan teknologi kewangan membantu menerangkan kemajuan sistem. Rangka Tindakan Ekonomi Digital, Pelan Induk Sektor Kewangan Bank Negara Malaysia dan Pelan Induk Pasaran Modal Suruhanjaya Sekuriti Malaysia turut menyokong pembangunan ekosistem fintech. Langkah seterusnya bukan sekadar memperluas inovasi, tetapi memastikan tadbir urus dan perlindungan pengguna bergerak seiring, seperti ditekankan oleh Munirah Khairuddin daripada Principal Asset Management.
Ukuran paling bermakna ialah sama ada peningkatan indeks membawa perubahan yang dapat dirasai: lebih mudah membuka akaun, mendapatkan pembiayaan dan memahami pilihan kewangan. Kedudukan ke-15 ialah pencapaian yang wajar diiktiraf, tetapi penurunan kepada 66.6% tidak boleh diketepikan sebagai soal persepsi semata-mata. Selagi keyakinan pengguna terus lemah, kemajuan keterangkuman kewangan belum lengkap. Dasar dan inovasi perlu dinilai bukan hanya melalui kelajuan transaksi atau kedudukan global, tetapi juga melalui pengalaman harian mereka yang bergantung pada sistem tersebut.
