Jangan putuskan punca sebelum bukti diperoleh
Pencemaran petrol ialah dakwaan bahawa bahan api tercemar, termasuk dengan air, pada mana-mana peringkat sebelum sampai ke tangki kenderaan; puncanya perlu dibuktikan melalui pemeriksaan dan ujian, bukan andaian. Pendirian Persatuan Pengusaha Stesen Minyak Malaysia (PDAM) tepat: apabila pengguna melaporkan kerosakan kenderaan selepas mengisi minyak, siasatan tidak patut terus menuding jari kepada pengusaha stesen. Aduan petrol RON95 bercampur air di beberapa negeri mencetuskan kebimbangan, dan KPDN kini memeriksa stesen minyak di sekitar Selangor susulan aduan serupa. Pemeriksaan itu wajar, tetapi ia bukan bukti bahawa pencemaran berlaku atau menunjukkan siapa yang bertanggungjawab. Menyamakan urutan masa—mengisi minyak, kemudian kenderaan bermasalah—dengan bukti punca ialah kesimpulan terlalu awal. Pengguna berhak mendapat jawapan, namun jawapan yang adil mesti berpandukan sampel, rekod dan keputusan ujian rasmi.
Jejak bahan api dari depot hingga ke pam
PDAM menegaskan pengusaha stesen tidak mengeluarkan atau memproses petrol; mereka menerima bekalan daripada syarikat minyak, sambil bertanggungjawab mengendalikan dan menyelenggara stesen dengan baik. Perbezaan peranan ini penting. Jika aduan berkaitan kualiti minyak timbul, pemeriksaan perlu meneliti keseluruhan rantaian bekalan petrol, termasuk depot penyimpanan dan proses penghantaran, di samping tangki serta operasi stesen. Menyiasat di satu titik sahaja boleh terlepas punca yang berada di tempat lain. Pada awal Oktober, pemeriksaan KPDN di 11 stesen di Kedah dan enam di Perak tidak menemukan petunjuk air dalam tangki bawah tanah yang diperiksa. Namun, dapatan itu awal dan terhad kepada stesen berkenaan; ia tidak menyelesaikan semua aduan. Maka, pendirian PDAM supaya siasatan meliputi seluruh rantaian bukan alasan untuk mengecualikan stesen, tetapi tuntutan agar setiap kemungkinan diuji.
Lindungi pengguna, tetapi jangan hukum tanpa bukti
Bagi pengguna yang mendakwa kenderaan rosak selepas mengisi petrol, tanggungjawab pertama ialah merekodkan kejadian dan membuat aduan rasmi kepada KPDN serta syarikat minyak berkaitan, seperti disarankan PDAM. Pemeriksaan kenderaan dan bukti berkaitan pengisian boleh membantu pihak berkuasa menyemak sama ada kerosakan itu berpunca daripada bahan api atau faktor lain. Setakat ini, punca tidak boleh dianggap telah dipastikan sementara keputusan rasmi ujian makmal kerajaan masih ditunggu. Pendekatan ini perlu menjaga dua kepentingan: pengguna terjejas mesti mendapat siasatan dan penyelesaian yang adil, sementara pengusaha yang tidak bersalah tidak patut menanggung tuduhan yang belum disahkan. Menamakan stesen di media sosial sebelum bukti diperiksa boleh menjejaskan reputasi dan perniagaannya, selain menyebarkan kegusaran. Aduan rasmi lebih berguna daripada tuduhan tular kerana ia membuka ruang untuk siasatan dan tindakan berasaskan bukti.
Keputusan makmal mesti menentukan langkah seterusnya
Ujian makmal dan siasatan KPDN patut menjadi asas untuk menentukan sama ada pencemaran berlaku, di mana ia bermula dan pihak mana perlu bertanggungjawab. Jika bukti menunjukkan kecuaian pada peringkat tertentu, tindakan sewajarnya perlu menyusul; jika punca lain dikenal pasti, pengguna tetap memerlukan penjelasan dan saluran penyelesaian. PDAM menyatakan pengusaha tidak mendapat manfaat ekonomi daripada mencampurkan air ke dalam petrol, kerana perbuatan itu boleh merosakkan kenderaan, menghakis keyakinan pelanggan dan merugikan perniagaan. Hujah itu munasabah, tetapi tidak menggantikan siasatan: ketiadaan motif yang jelas bukan bukti bahawa pencemaran mustahil berlaku. Kesimpulannya, aduan petrol bercampur air perlu diambil serius tanpa menganggap pihak tertentu sudah bersalah. Hanya siasatan berasaskan bukti merentasi rantaian bekalan petrol dapat memberi keadilan kepada pengguna dan pengusaha serta memulihkan keyakinan terhadap kualiti minyak.
