Angka besar, tetapi perlu dibaca dengan tepat
Agensi Kawalan dan Perlindungan Sempadan Malaysia (AKPS) ialah agensi yang bertanggungjawab memperkukuh kawalan serta keselamatan sempadan negara melalui penguatkuasaan undang-undang dan penyelarasan operasi. Pada majlis ulang tahun AKPS yang kedua di Sepang, agensi itu melaporkan ketirisan hasil negara bernilai RM322.74 juta berjaya diselamatkan setakat Oktober tahun ini. Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri Saifuddin Nasution Ismail, menyatakan nilai itu meningkat empat kali ganda berbanding tahun lalu. Angka ini wajar diberi perhatian, namun bukan alasan untuk menganggap semua risiko sempadan sudah selesai. Ia ialah ukuran hasil penguatkuasaan yang dilaporkan dalam tempoh berkenaan, bukan bukti tunggal tentang keberkesanan setiap operasi atau keadaan keseluruhan sempadan.
Ketelitian pada cara angka itu dihuraikan penting. Sumber menyebut hasil negara yang diselamatkan, sedangkan tajuk berita menggunakan istilah rampasan. Maka, nilai RM322.74 juta tidak patut ditafsir sebagai nilai rampasan bagi setiap kategori barangan atau sebagai jumlah terkumpul tepat sepanjang dua tahun. Yang boleh dipastikan ialah angka setakat Oktober ini menunjukkan skala aktiviti penguatkuasaan yang diumumkan ketika AKPS memasuki tahun kedua.
Penyelarasan ialah ukuran penting
Ulang tahun AKPS di Sepang bukan sekadar acara memperingati penubuhan agensi. Gagasan asalnya ialah menggantikan amalan kerja secara silo dengan kawalan sempadan yang moden, bersepadu dan berintegriti di bawah satu arahan, berteraskan pendekatan Agensi Sempadan Tunggal. Hala tuju ini munasabah: keselamatan sempadan sukar diperkukuh jika maklumat dan tindakan antara agensi bergerak secara terpisah. Namun, penyelarasan hanya bernilai apabila diterjemahkan kepada tindakan yang cekap, bertanggungjawab dan boleh dinilai.
Menteri Dalam Negeri menyifatkan AKPS sebagai bukan sekadar instrumen penguatkuasaan undang-undang, malah benteng fiskal negara. Itu satu gambaran yang tepat tentang kepentingan melindungi hasil awam, tetapi kejayaan jangka panjang perlu dinilai melalui prestasi berterusan dan ketelusan pelaporan, bukan satu angka sahaja. Sumber turut menyatakan AKPS masih beroperasi pada kadar kekuatan awal. Oleh itu, pencapaian yang diumumkan patut dilihat sebagai petunjuk kemajuan dalam fasa awal, bukannya alasan untuk berhenti menilai kemampuan dan keperluan sumber agensi.
Ujian operasi dan langkah seterusnya
Keupayaan AKPS turut diuji selepas insiden penahanan seorang juruterbang di Jakarta pada 28 Julai lalu. Susulan keputusan Jemaah Menteri dan kelulusan syor keselamatan KLIA, kerajaan menetapkan pelan penambahbaikan yang merangkumi keselamatan penerbangan, keselamatan negara dan sempadan, serta keselamatan fizikal dan perlindungan. AKPS diberi peranan peneraju bagi teras keselamatan negara dan sempadan.
Antara langkah yang dinyatakan ialah saringan tambahan berasaskan risiko terhadap penerbangan, penumpang, kru dan bagasi tertentu, pengukuhan unit anjing pengesan serta penyelarasan risikan antara agensi. AKPS juga akan menjadi hab perkongsian maklumat risikan dengan agensi rakan. Bagi pengembara yang tiba di KLIA, hologram di bangunan satelit dirancang untuk menyampaikan maklumat tentang perkara yang perlu disediakan semasa ketibaan. Langkah ini menunjukkan penguatkuasaan sempadan turut melibatkan pencegahan dan penyampaian maklumat, bukan pemeriksaan semata-mata.
Pencapaian perlu disusuli akauntabiliti
Kesimpulannya, RM322.74 juta ialah angka yang mengesankan dan memberi gambaran nyata tentang skala hasil negara yang berjaya diselamatkan setakat Oktober. Namun, nilai rampasan AKPS dan laporan penguatkuasaan perlu terus dibaca mengikut skop serta tempohnya. Ulang tahun kedua di Sepang menjadi peluang untuk mengiktiraf kemajuan, sambil menuntut penilaian yang berterusan terhadap penyelarasan, kemampuan operasi dan manfaat kepada orang ramai.
Keberkesanan Agensi Kawalan dan Perlindungan Sempadan Malaysia pada akhirnya bergantung pada konsistensi tindakan di lapangan dan kerjasama antara agensi. Jika angka pencapaian disertai pelaporan yang jelas serta pelaksanaan langkah keselamatan yang dirancang, keyakinan terhadap penguatkuasaan sempadan dapat dibina atas hasil yang boleh dinilai, bukan sekadar sambutan ulang tahun.
