Minat terhadap AI dibayangi isu keselamatan
Keselamatan data AI ialah langkah melindungi maklumat yang digunakan, disimpan atau dikongsi oleh sistem kecerdasan buatan daripada akses tanpa izin, kebocoran dan penyalahgunaan. Ia perlu menjadi syarat penggunaan AI, bukan kerja pembaikan selepas masalah berlaku. Pada acara tahunan di Kuala Lumpur pada 21 Oktober 2026, Synology berkongsi hasil tinjauan yang mendapati lebih 90% responden menganggap infrastruktur sedia AI penting untuk produktiviti, tetapi 70% menyebut keselamatan dan privasi data sebagai halangan penggunaan AI. Jurang itu wajar diberi perhatian: organisasi mahu automasi, namun maklumat yang berselerak, sukar dicapai atau kurang dilindungi boleh menjadikan hasil AI tidak tepat dan mendedahkan rekod sulit. Tinjauan itu tidak menyatakan saiz sampel atau kaedah kajian, jadi angka tersebut bukan gambaran menyeluruh semua perniagaan. Namun, ia cukup jelas sebagai amaran bahawa pelaburan pada perisian AI tanpa pengurusan data yang baik ialah langkah yang terburu-buru.
Bagi pekerja, risikonya bukan teori. Tanpa peraturan akses dan proses yang diluluskan, seseorang boleh memasukkan rekod pelanggan atau maklumat syarikat ke dalam alat AI pihak ketiga tanpa sedar. Hampir 40% responden berkata mereka tidak tahu bagaimana maklumat yang dikongsi dengan alat luar itu dikendalikan. Pengurusan data perlu mendahului peluasan penggunaan AI: organisasi mesti tahu lokasi fail penting, siapa yang boleh mengaksesnya dan maklumat mana yang sesuai dikongsi. Ini bukan alasan untuk menolak AI; sebaliknya, kawalan yang jelas membantu memastikan alat itu berguna tanpa menggadaikan kepercayaan pelanggan.
Infrastruktur hibrid memberi kawalan lebih besar
Pilihan infrastruktur menunjukkan perniagaan mahu mengekalkan kawalan terhadap data kritikal. Sebanyak 68.6% responden mengutamakan infrastruktur hibrid atau di premis sendiri, berbanding 12.5% yang mengutamakan awan awam. Ini bukan tanda bahawa awan ditinggalkan; lebih tepat, organisasi mahu menentukan sendiri lokasi data dan cara maklumat digunakan. Untuk AI, pilihan itu penting apabila rekod dalaman melibatkan pelanggan, operasi atau maklumat sulit. Infrastruktur hibrid boleh menyokong gabungan persekitaran, tetapi ia bukan perlindungan automatik. Kebenaran akses, pengawasan penggunaan dan aliran kerja yang diluluskan tetap perlu ditetapkan. Jika tidak, pekerja masih boleh berkongsi data sensitif melalui perkhidmatan luar. Keutamaan yang betul bukan memilih satu model storan untuk semua keadaan, tetapi memadankan lokasi data dengan tahap risikonya.
Kesan kelemahan pengurusan data turut dirasai dalam kerja harian. AI yang diminta merumuskan laporan dalaman atau membantu khidmat pelanggan tidak akan memberi hasil yang boleh dipercayai jika rekod tidak lengkap, lapuk atau tersebar di banyak sistem. Maka, kesiapsiagaan AI bermula dengan tindakan praktikal: menyusun data, menetapkan kebenaran dan menjelaskan alat yang boleh digunakan untuk setiap jenis maklumat. Infrastruktur hibrid boleh membantu organisasi mengekalkan pilihan tentang penyimpanan, tetapi keputusan itu perlu disertai dasar yang mudah difahami pekerja. Tanpa panduan tersebut, kemudahan AI boleh bertukar menjadi laluan kebocoran.
Sandaran ransomware mesti boleh dipulihkan
Keyakinan terhadap sandaran ransomware masih mempunyai jurang yang ketara. Sebanyak 74% organisasi yang ditinjau yakin dapat pulih dengan cepat daripada serangan sambil melindungi data sandaran, tetapi hanya 26.4% menyifatkan diri mereka sangat yakin. Perbezaan ini mengingatkan bahawa mempunyai salinan sandaran tidak sama dengan mampu menghidupkan semula operasi dalam masa yang diperlukan. Salinan mungkin tidak lengkap, tersalah tetapan atau turut terdedah kepada gangguan. Oleh itu, organisasi patut menguji pemulihan, melindungi salinan pemulihan dan merancang tempoh henti operasi yang berpanjangan. Langkah ini bukan urusan pasukan teknologi semata-mata: gangguan boleh menjejaskan urusan pelanggan, kerja kakitangan dan akses kepada rekod penting. Sandaran yang belum pernah diuji ialah harapan, bukan pelan pemulihan.
Sandaran yang lebih kukuh melengkapkan, bukan menggantikan, kawalan keselamatan data AI. Apabila organisasi menggabungkan pengurusan akses, infrastruktur yang sesuai dan ujian pemulihan, risiko gangguan dapat ditangani dengan persediaan yang lebih munasabah. Namun, angka tinjauan itu mengukur keyakinan responden, bukannya membuktikan keupayaan pemulihan melalui insiden sebenar. Perniagaan wajar menilai sendiri sama ada salinan mereka terasing daripada sistem utama dan sama ada pemulihan telah diuji. Jangan anggap rasa yakin sebagai bukti bahawa sandaran akan berfungsi ketika serangan berlaku.
Kepakaran tempatan penting untuk penggunaan AI yang selamat
Perbincangan ini selari dengan keutamaan tempatan: Malaysia perlu memperkukuh pakar keselamatan siber, jurutera, penyelidik dan profesional AI bagi mencapai Negara AI 2030. Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi Datuk Chang Lih Kang menyampaikan perkara itu dalam ucapan perasmian Sidang Kemuncak Keselamatan Siber AI 2026 anjuran LGMS Bhd, yang turut menyaksikan pelancaran lima penyelesaian keselamatan tempatan. Beliau menegaskan bahawa perlindungan teknikal perlu bergerak seiring dengan tadbir urus AI yang bertanggungjawab, pengurusan risiko dan pengawasan manusia. Tumpuan kepada bakat bukan hiasan dasar: organisasi memerlukan orang yang mampu menilai risiko, mengurus data dan bertindak apabila berlaku insiden. Tanpa kepakaran itu, garis panduan keselamatan mudah tinggal sebagai dokumen yang tidak diamalkan.
Kesimpulannya, perniagaan tidak patut mengukur kemajuan AI berdasarkan bilangan alat yang digunakan. Ukuran yang lebih berguna ialah sama ada data tersusun dan dilindungi, penggunaan alat luar dikawal, serta sandaran boleh dipulihkan selepas serangan. Tinjauan Synology memberi isyarat bahawa ramai organisasi masih bimbang tentang keselamatan dan memilih kawalan infrastruktur yang lebih besar, sementara keyakinan terhadap pemulihan belum menyeluruh. Gabungan infrastruktur hibrid, sandaran ransomware yang diuji dan kepakaran keselamatan siber menyediakan asas yang lebih kukuh untuk menggunakan AI dengan selamat. AI hanya membawa manfaat berpanjangan apabila organisasi tahu apa yang dikongsi, siapa yang boleh mengaksesnya dan bagaimana operasi dipulihkan apabila sesuatu berlaku.
