Tempoh simpanan bukan jaminan agihan
Daya tahan bekalan makanan ketika serangan siber ialah keupayaan negara mengekalkan stok dan menyalurkannya kepada orang ramai apabila sistem komunikasi atau digital terganggu. Angka yang diumumkan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan, Datuk Seri Mohamad Sabu, memberi gambaran masa yang tersedia untuk bertindak: bekalan beras dikatakan mencukupi sekurang-kurangnya enam bulan, sementara bekalan ikan mampu bertahan sehingga lapan bulan jika serangan siber memutuskan rangkaian komunikasi. Beliau menyampaikan jaminan itu ketika berucap pada Forum Cendekiawan Malaysia MADANI ke-14. Perbezaan antara stok dan agihan penting: makanan yang wujud dalam simpanan belum semestinya mudah diperoleh apabila pesanan, komunikasi dan pengangkutan terjejas. Maka angka enam dan lapan bulan patut dibaca sebagai petunjuk persediaan, bukan bukti bahawa kehidupan harian akan berjalan tanpa gangguan.
Cabaran sebenar ialah membawa makanan kepada pengguna
Mohamad berkata kerajaan bersedia menyalurkan bekalan secara fizikal dari ladang sekiranya sistem digital terganggu. Jaminan itu mengakui satu kelemahan yang mudah terlepas pandang: bekalan beras dan stok ikan tidak sampai sendiri ke rumah, kedai atau pusat pengedaran. Beliau mengajak orang ramai membayangkan negara kehilangan akses Internet dan siaran televisyen selama seminggu, lalu mempersoalkan bagaimana orang ramai hendak memesan beras, ikan atau bekalan makanan. Namun, maklumat yang tersedia tidak menerangkan laluan penghantaran, kaedah mengenal pasti kawasan keperluan, cara membuat pesanan tanpa rangkaian, atau bagaimana bekalan elektrik dan pengangkutan akan dipastikan. Kenyataan tentang penghantaran fizikal ialah hala tuju, tetapi pelan operasi terperinci belum dihuraikan dalam laporan. Itulah jurang yang wajar diberi perhatian, bukan alasan untuk menolak jaminan stok.
Amaran antarabangsa menguatkan sebab untuk bersedia
Kenyataan Mohamad muncul selepas Timbalan Perdana Menteri, Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi, minggu sebelumnya menyebut bekalan makanan negara mampu menampung keperluan selama enam bulan. Pada masa sama, beberapa negara termasuk Perancis, United Kingdom dan Jepun dilaporkan menasihatkan isi rumah menyimpan keperluan sekurang-kurangnya tiga hari, berikutan kebimbangan terhadap konflik, cuaca ekstrem dan gangguan perkhidmatan kritikal. Mohamad turut menyatakan bahawa serangan siber kini menjadi ancaman yang perlu dipandang serius, walaupun masih di peringkat awal, dan kuasa untuk mencabar pihak besar tidak lagi tertumpu pada satu pihak sahaja. Beliau memberi contoh gangguan elektrik akibat serangan siber di Eropah yang menyebabkan sayur-sayuran rosak dan terpaksa dibuang. Kira-kira sejuta penduduk turun ke jalanan di Paris, dengan inflasi serta keterjaminan makanan antara isu yang dibangkitkan. Contoh itu menunjukkan stok boleh kehilangan nilainya jika kemudahan asas gagal.
Persediaan mesti melampaui angka stok
Enam bulan beras dan lapan bulan ikan ialah angka yang memberi keyakinan, tetapi skopnya masih terhad kepada tempoh kecukupan yang dinyatakan. Maklumat awam yang tersedia tidak memperincikan cara angka itu dikira, taburan stok mengikut lokasi, jenis ikan yang dimaksudkan, kadar penggunaan atau keadaan yang boleh mengurangkan bekalan. Turut belum jelas ialah sama ada gangguan komunikasi sahaja menjadi andaian, atau kesan susulan seperti elektrik terputus dan kerosakan makanan turut diambil kira. Mohamad menyeru persediaan dibuat lebih awal dan masyarakat dididik menghadapi ancaman siber walaupun ia tidak berlaku. Itu langkah yang tepat, tetapi pendidikan perlu disertai penerangan tentang cara mendapatkan makanan ketika saluran digital gagal. Kesimpulannya, angka stok ialah penampan penting; daya tahan sebenar bergantung pada keupayaan mengagihkannya dengan teratur. Orang ramai tidak perlu panik, tetapi pihak berkuasa perlu menjelaskan pelan agihan dengan lebih nyata.
