Penglihatan kabur boleh menjadi kebiasaan bagi anak
Miopia pada kanak-kanak ialah keadaan rabun jauh yang menyebabkan objek jauh kelihatan kabur, dan perubahan penglihatan yang berlaku perlahan-lahan boleh terlepas daripada perhatian keluarga. Anak mungkin tidak mengadu kerana mereka menyesuaikan diri dengan imej yang kurang jelas tanpa menyedari penglihatan mereka berubah. Sebab itu, menunggu anak memberitahu bahawa mereka tidak nampak dengan baik bukan langkah yang boleh diharapkan. Ada ibu bapa hanya membawa anak untuk pemeriksaan selepas guru menyedari mereka sukar melihat papan tulis. Anggaran miopia bagi kanak-kanak berusia empat hingga enam tahun meningkat tujuh kali ganda, daripada satu peratus pada 2020 kepada tujuh peratus pada tahun lalu. Angka ini wajar mendorong ibu bapa mengambil berat tentang masalah penglihatan anak, bukan menunggu sehingga tanda itu mula mengganggu rutin sekolah.
Perhatikan tanda kecil, bukan aduan sahaja
Kesukaran membaca papan tulis ialah antara tanda penglihatan kabur yang paling mudah dikenal pasti. Perhatikan juga jika anak kerap mengusap mata, mengecilkan mata, menyengetkan kepala ketika melihat objek jauh atau duduk semakin dekat dengan televisyen. Perbuatan ini mungkin nampak seperti tabiat biasa, tetapi boleh menjadi cara anak cuba menjelaskan imej yang kabur. Jangan anggap anak pasti akan mengadu: jika satu mata melihat lebih baik daripada mata yang satu lagi, mereka mungkin terus berkelakuan seperti tiada masalah. Pemeriksaan mata anak tidak perlu ditangguhkan sehingga mereka boleh membaca. Optometris boleh menggunakan simbol, gambar dan retinoskopi untuk menilai penglihatan serta kesihatan mata anak yang belum pandai membaca atau bercakap dengan lancar. Pemeriksaan awal juga boleh membantu mengesan mata malas atau juling; rawatan sebelum usia enam hingga lapan tahun dikaitkan dengan peluang pulih sepenuhnya yang lebih tinggi berbanding pengesanan selepas sekolah rendah.
Faktor risiko dan tabiat yang boleh diubah
Ibu bapa yang mempunyai sejarah miopia dalam keluarga patut lebih proaktif membawa anak menjalani pemeriksaan, tanpa menunggu aduan muncul. Miopia yang bermula pada usia lebih muda boleh berkembang dengan lebih cepat; permulaan pada usia empat tahun, misalnya, boleh menunjukkan perkembangan yang lebih cepat berbanding permulaan pada usia tujuh atau lapan tahun. Ini bukan alasan untuk melarang semua penggunaan skrin. Sebaliknya, lihat keseluruhan rutin anak: masa yang panjang untuk aktiviti jarak dekat, termasuk membaca dan menggunakan telefon atau tablet, serta kurang masa di luar rumah merupakan perkara yang perlu diseimbangkan. Dr Norazah Abdul Rahman menyarankan pendedahan kepada cahaya siang di luar rumah sekurang-kurangnya dua jam sehari. Jadikan masa di luar sebahagian daripada rutin keluarga, dan aturkan pemeriksaan mata anak secara proaktif. Pemeriksaan bukan pengganti tabiat sihat, tetapi membantu mengenal pasti perubahan yang tidak mampu dinilai melalui pemerhatian ibu bapa semata-mata.
Jadikan pemeriksaan sebahagian daripada penjagaan rutin
Jangan tunggu teguran guru untuk bertindak. Aturkan pemeriksaan dengan optometris berdaftar, terutama jika anak menunjukkan tanda penglihatan kabur atau mempunyai sejarah miopia dalam keluarga. Pemeriksaan juga sesuai untuk kanak-kanak prasekolah yang belum mengenal huruf, kerana ujian khas boleh digunakan untuk menilai penglihatan mereka. Saringan di taska, tadika dan prasekolah patut diperkukuh supaya masalah dapat dikesan lebih awal. Program AVIS melibatkan saringan penglihatan di kebanyakan taska, dengan kanak-kanak yang gagal saringan dirujuk untuk pemeriksaan komprehensif oleh optometris bertauliah. Bagi keluarga B40, cermin mata boleh dipreskripsikan pada harga subsidi melalui program itu. Namun, jurang akses antara bandar dengan luar bandar, kekurangan optometris di kawasan pedalaman serta kos kanta dan bingkai masih menjadi cabaran. Jika akses menjadi halangan, tanyakan tentang pilihan saringan atau rujukan yang tersedia di kawasan anda. Tindakan awal ibu bapa lebih baik daripada menunggu masalah itu dikenal pasti oleh orang lain.
