Apa Itu Pusat Kawalan Trafik Pintar Dan Mengapa Ia Penting
Pusat kawalan trafik pintar berasaskan AI ialah sistem pengurusan lebuh raya yang menggunakan kamera pintar, analitik data dan Internet of Things untuk memantau aliran kenderaan, mengesan insiden secara masa nyata, meramal kesesakan serta menyelaras maklum balas kecemasan agar perjalanan pengguna jalan lebih selamat, lancar dan cekap. Dalam konteks ini, IJM Corporation Bhd melancarkan Pusat Kawalan Trafik Lebuh Raya Pintar di hentian plaza tol Loke Yew, Lebuhraya Sungai Besi (Besraya), khusus untuk memantau tiga lebuh raya di bawah kendaliannya – Besraya, NPE dan LEKAS. Langkah ini bukan sekadar naik taraf teknikal; ia menandakan perubahan falsafah pengurusan lebuh raya daripada bergantung kepada rondaan dan pemantauan manual kepada sistem AI pemantauan jalan yang sentiasa “berjaga” 24 jam. Dengan jumlah kemalangan yang tinggi di lebuh raya bertol – 26,675 kes termasuk 839 kemalangan maut direkodkan pada 2025 – keperluan teknologi trafik AI seperti ini bukan lagi pilihan, tetapi keperluan keselamatan awam.
Pelaburan RM14.3 Juta: Dari CCTV Biasa Ke Ekosistem Lebuh Raya Pintar
Sejak 2025, IJM telah melabur RM14.3 juta untuk menaik taraf sistem pemantauan di Besraya, NPE dan LEKAS melalui pelaksanaan pusat kawalan trafik pintar berasaskan AI. Ini bukan sekadar menambah bilangan kamera; keseluruhan ekosistem lebuh raya pintar dibina berteraskan teknologi HyperLane milik anak syarikatnya, Globalcomm Solutions. Pusat ini kini disambungkan kepada 144 kamera CCTV, 87 Sistem Pengesanan Insiden Video (VIDS), 35 Sistem Pengecaman Nombor Pendaftaran Automatik (ANPR) dan 22 papan tanda mesej berubah-ubah (VMS), semuanya disatukan melalui Digital Dashboard untuk paparan data masa nyata. "Pusat Kawalan Trafik Lebuh Raya Pintar melibatkan kos sebanyak RM18 juta untuk dibangunkan," menurut maklumat projek tersebut. Pelaburan besar pada perkakasan hanyalah sebahagian cerita; nilai sebenar datang daripada cara sistem AI pemantauan jalan ini menukar data mentah kepada keputusan operasi yang lebih pantas dan tepat. Di sini, wang dibelanjakan lebih untuk kecerdasan, bukan besi dan konkrit.
Deteksi Insiden Real-Time: 8–10 Minit Yang Membezakan Hidup Dan Mati
Kekuatan sebenar teknologi trafik AI ini ialah deteksi insiden real-time yang mengurangkan masa tindak balas kecemasan dengan ketara. Sistem berasaskan AI dan analitik video yang menggerakkan pusat kawalan ini mampu mengesan kesesakan, pejalan kaki di lebuh raya, kenderaan rosak, pemanduan melawan arus, pertukaran lorong haram, banjir awal, tumpahan cecair, jalan berlubang serta kenderaan yang berhenti di lorong kecemasan. Apabila insiden dikesan, Digital Dashboard menyatukan maklumat masa nyata untuk membolehkan pasukan operasi menilai keadaan dan menyelaras tindak balas dengan lebih berkesan. Menurut IJM, masa tindak balas kini boleh dipendekkan kepada hanya lapan hingga 10 minit, kira-kira 33% lebih pantas berbanding sebelum ini. Dalam konteks kemalangan lebuh raya, penjimatan beberapa minit bukan statistik kecil – ia boleh membezakan antara kecederaan ringan dengan kehilangan nyawa. Di sinilah lebuh raya pintar menunjukkan nilai praktikal: AI bukan sekadar gajet, tetapi sistem yang mempercepatkan bantuan sampai kepada pengguna jalan.
Analitik Data, Ramalan Kesesakan Dan Peranan ITS 2030
Pusat kawalan trafik pintar ini tidak berhenti pada pengesanan insiden; ia juga mengintegrasikan kecerdasan buatan, analitik data dan IoT untuk membaca corak trafik dan meramal kesesakan, selaras dengan hala tuju sistem pengangkutan pintar (ITS) 2030. Data dari 144 CCTV, 87 VIDS, 35 ANPR dan 22 VMS digabungkan, kemudian dihubungkan pula ke pusat pengurusan trafik Lembaga Lebuh Raya yang mengintegrasikan 873 CCTV dan 278 VMS di seluruh rangkaian lebuh raya. Ini menjadikan sistem AI pemantauan jalan bukan sekadar alat tunggal, tetapi sebahagian daripada rangkaian maklumat lebih luas yang menyokong pengurusan lorong dinamik dan maklumat perjalanan masa nyata. Menteri Kerja Raya menegaskan bahawa pelan ITS Malaysia 2030 merangkumi penggunaan AI, analitik video, IoT, pengurusan lorong dinamik serta pusat pengurusan trafik bersepadu sebagai teras masa depan pengangkutan. Dalam bahasa mudah, lebuh raya pintar akan semakin "berfikir sendiri", dan pemandu akan menerima lebih banyak maklumat awal sebelum kesesakan atau risiko muncul di hadapan.
Implikasi Kepada Pengguna Jalan: Lebih Selamat, Tetapi Perlu Lebih Bertanggungjawab
Dari sudut pengguna biasa, pusat kawalan trafik pintar ini memberi dua kesan utama: keselamatan lebih tinggi dan pengurusan perjalanan lebih teratur. Sistem berasaskan AI boleh mengesan pembuangan sampah, lubang jalan, pemasangan sepanduk iklan haram dan pelbagai bentuk kerosakan lain pada lebuh raya serta mengira jumlah kenderaan mengikut kelas dan memantau kelajuan. Semua ini diterjemah kepada tindakan pembaikan lebih cepat dan makluman di papan tanda mesej berubah-ubah yang lebih relevan. Namun ada sisi lain yang wajar diakui: apabila lebuh raya semakin pintar, ruang untuk "nakal" di jalan semakin kecil. Pertukaran lorong haram, berhenti di lorong kecemasan tanpa sebab, malah iklan digantung tanpa kebenaran kini mudah direkod dan dijadikan bukti. Guard Expert Pro yang menyokong pengurusan rondaan lebuh raya pintar turut memperkukuh penguatkuasaan. Kesimpulannya, teknologi trafik AI menjadikan lebuh raya lebih selamat, tetapi juga menuntut budaya memandu yang lebih berdisiplin.
