Pokok Pangkalnya: Akhlak Anak Adalah Cerminan Rumah
Pembentukan akhlak anak ialah proses membentuk nilai, sahsiah dan tingkah laku remaja melalui didikan konsisten di rumah, disokong oleh disiplin dan ilmu di sekolah, supaya mereka mampu menapis pengaruh luar serta membuat pilihan moral yang baik walaupun tanpa pengawasan langsung. Isu jenayah dan salah laku di sekolah yang semakin kerap diperkatakan di media sosial menunjukkan ada sesuatu yang longgar di peringkat keluarga. Di sinilah tanggungjawab ibu bapa tidak boleh diganti atau dioutsource kepada guru. Cikgu Zack Kirana, seorang guru yang juga personaliti media sosial, meluahkan rasa kecewa apabila ada ibu bapa meletakkan tugas pembentukan akhlak anak sepenuhnya di bahu pendidik. Nada marahnya mungkin keras, tetapi mesej terasnya tepat: rumah ialah tapak asas, sekolah hanyalah nilai tambah.
Suara Guru: "Tanya Mak Ayah Dulu, Baru Tanya Cikgu"
Daripada perspektif seorang pendidik, Cikgu Zack menegaskan bahawa sekolah berperanan memberi ilmu dan menerapkan disiplin, namun asas pembentukan sahsiah tetap bermula daripada keluarga. Tegasnya, pembentukan sahsiah dan akhlak anak pada kadar "hampir 100% dari rumah" ialah kenyataan yang patut menyentak ibu bapa. Kata-katanya paling pedih apabila beliau menyindir, "kalau anak dah perangai serupa syaitan dan tak ada hati perut, tanya mak ayah dulu baru tanya cikgu". Ini bukan sekadar luahan marah, tetapi kritikan terhadap budaya menyalahkan sekolah setiap kali timbul masalah tingkah laku remaja. Zack juga mengingatkan, walau sekolah tambah baik keselamatan, anak yang sudah dibentuk dengan nilai yang salah tetap mampu berbuat jahat di mana-mana, termasuk "dalam longkang belakang perumahan". Tanggungjawab ibu bapa perlu kembali di tengah, bukan di pinggir.
Pandangan Selebriti: Remaja Mudah Terpengaruh Bila Bimbingan Longgar
Pelakon Ungku Ismail Aziz menambah dimensi lain dalam perbincangan apabila menekankan bahawa setiap remaja mempunyai tahap ketahanan yang berbeza terhadap pengaruh sekeliling. Ada yang mudah terikut, ada yang lebih kuat menapis, tetapi peranan ibu bapa tetap kritikal. Pengalamannya menonton filem lucu dewasa semasa Tingkatan 4 tanpa meniru tingkah laku melampau dalam filem itu dijadikan contoh bahawa didikan dan larangan ketat dari ibu bapa boleh menjadi benteng. Beliau mengingatkan, tanggungjawab ibu bapa tidak tamat bila anak dapat keputusan cemerlang: "Akademik, aqal, akhlaq, aqeedah ini semua harus sentiasa diperiksa, diperhati dan dipelihara". Ini menyentuh isu pembentukan akhlak anak yang sering disalah erti sebagai urusan sekolah semata-mata. Tanpa bimbingan berterusan, tingkah laku remaja mudah berganjak mengikut arus yang paling bising — bukan semestinya arus yang betul.
Peranan Guru dan Keluarga: Kerjasama, Bukan Lepas Tangan
Pandangan Zack dan Ungku Ismail sebenarnya saling melengkapi. Zack mengakui sekolah penting sebagai institusi ilmu dan disiplin, tetapi menolak idea bahawa guru ialah satu-satunya pembentuk akhlak anak. Ungku Ismail pula menegaskan kepentingan didikan, bimbingan dan larangan yang konsisten di rumah sepanjang tempoh ibu bapa memegang peranan itu. Di sinilah tampak jelas peranan guru dan keluarga: guru mengukuh, keluarga mengakar. Menyalahkan sekolah setiap kali berlaku salah laku remaja seolah-olah menafikan tanggungjawab ibu bapa yang jauh lebih besar dalam mengawal ribuan jam anak di luar sekolah. Kerjasama yang wajar ialah guru memaklumkan, ibu bapa merespons; sekolah menyusun intervensi disiplin, keluarga meneguhkan nilai di rumah. Tanpa sinergi, mana-mana pihak yang cuba memikul beban seorang diri pasti tewas.
Kesimpulan: Akhlak Anak Bukan Projek Outsource
Jika ada satu mesej utama daripada dua suara berbeza ini, ia mudah: pembentukan akhlak anak bukan projek outsource kepada guru atau sekolah. Tanggungjawab ibu bapa ialah mengawal tingkah laku remaja sejak awal dengan contoh, teguran, dan semakan berkala terhadap akademik, akal, akhlak dan aqidah. Guru boleh menambah disiplin dan ilmu, tetapi mereka berhadapan dengan puluhan, malah ratusan pelajar pada masa yang sama dan peranan mereka tetap terhad. Menyalahkan guru apabila anak berbuat jahat tanpa menilai semula suasana dalam rumah ibarat menutup cermin dan mempersalahkan bayang. Jika generasi kini dirasakan "makin sakit" seperti yang dinyatakan Zack, jawapan bukan sekadar menukar guru atau sekolah, tetapi menambah kehadiran ibu bapa dalam hidup emosi, moral dan rohani anak. Akhlak yang kukuh lahir daripada keluarga yang berani memikul tanggungjawab, bukan yang pantas menuding jari.
