CSA menjanjikan kestabilan, bukan perkongsian kuasa
Perjanjian Kepercayaan dan Perbekalan (CSA) ialah persefahaman antara kerajaan dengan ahli Parlimen untuk menjamin sokongan terhadap urusan keyakinan dan perbekalan, termasuk belanjawan, tanpa mewajibkan pembangkang menyertai pentadbiran. Kerajaan MADANI memeterai perjanjian itu dengan 13 Ahli Parlimen: enam daripada Bersatu, enam Ahli Parlimen Bebas dan Ahli Parlimen Muar, Syed Saddiq Syed Abdul Rahman. Perjanjian ini bertujuan mengukuhkan sokongan bagi Belanjawan 2027 dan memastikan pentadbiran berterusan sehingga tamat penggal Parlimen. Penganalisis politik Universiti Malaya, Dr Mohammad Tawfik Yaakub, melihat CSA sebagai jalan membina hubungan lebih konstruktif antara kerajaan dengan pembangkang. Pada hemat saya, nilai paling munasabahnya bukan menghapuskan persaingan, tetapi menetapkan ruang rundingan supaya pertelingkahan politik tidak mudah melumpuhkan urusan negara.
Dari sudut rakyat, kestabilan kerajaan membawa kesan jika ia membantu melancarkan peruntukan kewangan, projek pembangunan dan program kebajikan. Tawfik berkata CSA berpotensi mengurangkan gangguan politik terhadap urusan itu, namun kejayaan tetap bergantung pada kecekapan pentadbiran, kedudukan kewangan negara dan penyampaian bantuan. Maka, sokongan tambahan bukan bukti dasar akan berjaya dengan sendirinya. CSA hanya wajar dipertahankan jika komitmen politik diterjemahkan kepada hasil yang boleh dirasai, bukan sekadar kelulusan belanjawan yang lebih terjamin.
Ruang reformasi mesti disertai semakan terbuka
Menteri Komunikasi, Datuk Seri Fahmi Fadzil, menyifatkan pemeteraian CSA sebagai perkembangan positif untuk kestabilan politik dan semangat bersama dalam agenda reformasi institusi. Beliau berkata pintu perbincangan terbuka kepada semua Ahli Parlimen yang berminat. Antara cadangan reformasi dalam perjanjian ialah mengehadkan tempoh jawatan Perdana Menteri kepada maksimum dua penggal dan mengasingkan peranan Peguam Negara daripada Pendakwa Raya. Kedua-duanya menyentuh soal kuasa dan akauntabiliti; sebab itu, janji tersebut lebih penting daripada gambaran muafakat yang mengiringinya. Kerajaan menyatakan hasrat melaksanakan komitmen reformasi itu, manakala mekanisme penilaian bersama seperti yang pernah digunakan dalam CSA 2021–2022 boleh dipertimbangkan untuk menyemak kemajuan. Tanpa pemantauan dan ketelusan, reformasi berisiko menjadi ganjaran politik yang tidak sampai ke tahap perubahan.
Perjanjian turut menyentuh peruntukan pembangunan kawasan, dan kerajaan bersetuju menyediakan kepada wakil rakyat Bersatu jumlah yang sama seperti diterima Ahli Parlimen kerajaan. Kesaksamaan peruntukan ialah prinsip yang patut berdiri sendiri, bukan alat untuk membeli sokongan atau memberi ganjaran kepada pihak yang menandatangani perjanjian. Kerajaan juga menyatakan peruntukan kepada Ahli Parlimen pembangkang yang menyertai CSA akan disalurkan selepas Belanjawan 2027 diluluskan. Jika keadilan agihan bergantung pada tandatangan CSA, hubungan antara reformasi, peruntukan dan sokongan belanjawan menjadi kabur. Maka, ukuran kejayaan harus merangkumi pelaksanaan reformasi dan layanan adil kepada semua kawasan, termasuk yang diwakili pembangkang.
Dakwaan dua pertiga menuntut jawapan yang jelas
Persoalan paling tajam datang daripada Ahli Parlimen Beluran, Datuk Seri Dr. Ronald Kiandee. Beliau mempersoalkan keperluan CSA kerana blok kerajaan, menurut dakwaannya, sudah memiliki majoriti dua pertiga di Dewan Rakyat dan cukup untuk meluluskan rang undang-undang, termasuk pindaan Perlembagaan. Hujah itu sukar diketepikan: jika angka sokongan sudah mencukupi, apakah masalah yang hendak diselesaikan oleh perjanjian tambahan? Kerajaan boleh menjawab bahawa CSA mengurangkan ketidaktentuan dan menjamin kelancaran Belanjawan 2027. Namun, jika kestabilan menjadi alasan, perlu dijelaskan mengapa sokongan formal tambahan diperlukan dan apakah komitmen balas yang benar-benar boleh diuji.
Keraguan ini tidak semestinya membuktikan kerajaan tidak stabil; ia menuntut justifikasi yang lebih kukuh daripada sekadar seruan muafakat. Tawfik mengingatkan bahawa pembangkang mesti kekal bebas mengkritik dasar kerajaan dan menjalankan semak imbang, sementara kerjasama perlu telus dan batas tanggungjawab ditetapkan. Itulah imbangan yang menentukan sama ada CSA menguatkan demokrasi atau mengecilkan ruang pembangkang. Jika perjanjian melindungi kritikan, menggerakkan reformasi dan menjamin peruntukan secara adil, ia mempunyai tujuan yang jelas meskipun majoriti besar didakwa wujud. Jika tidak, persoalan Ronald tentang kegunaannya akan terus membayangi dakwaan kestabilan.
Kesimpulan: nilai CSA pada hasil, bukan tandatangan
Perjanjian CSA tidak patut dinilai semata-mata sebagai angka sokongan atau tanda hubungan baik antara parti. Hujah penyokongnya—kestabilan kerajaan, kelancaran belanjawan dan hubungan lebih konstruktif—mempunyai asas, terutama jika ia memberi ruang kepada reformasi institusi. Namun, dakwaan majoriti dua pertiga menjadikan penjelasan tentang tujuan sebenar perjanjian ini wajib, bukannya pilihan. Kerajaan perlu menunjukkan kemajuan reformasi melalui penilaian yang telus, sementara pembangkang mesti mengekalkan kebebasan semak imbang. Peruntukan pula tidak seharusnya menjadi ganjaran kerana menandatangani CSA. Kesimpulannya, CSA hanya berbaloi jika menghasilkan perubahan institusi dan layanan yang adil; tanpa kedua-duanya, jaminan keyakinan dan perbekalan kelihatan lebih seperti urusan politik daripada kepentingan awam.
